Expropiaciones en el Barrio Del Sagrado Corazón (Lugo): El PIA reconoce que el ámbito se sitúa en un entorno urbano consolidado, pero propone que la expropiación se haga a precio de suelo rural (6,78€/m²s)

Actualizado: 4 de mayo de 2026

La Xunta de Galicia continúa avanzando en los trámites de la urbanización del barrio del Sagrado Corazón, Lugo, con el fin de promover la construcción de 1.265 viviendas y para lo que necesita expropiar 15 hectáreas de terreno.

El Diario Oficial de Galicia de 5 de febrero de 2026 anunció la aprobación inicial del PIA (Proyecto de Interés Autonómico) y, siguiendo lo ocurrido en otros supuestos semejantes como en Vigo, A Coruña o Santiago, el proyecto se tramita por la vía de urgencia y se han concedido solo 15 días naturales a los afectados para consulta del proyecto y alegaciones al mismo.

En Expropiación Rogada hemos actualizado los datos de esta urbanización para que los afectados tengan a su alcance toda la información clave: qué es el proyecto de interés autonómico del barrio del Sagrado Corazón, qué zonas serán afectadas, en qué fase está la tramitación, cuáles son los próximos pasos y cómo preparar alegaciones para proteger tus derechos y obtener tu mejor justiprecio.

Expropiación Rogada está formada por un equipo de abogados, técnicos, etc., con más de 20 años de experiencia en el sector de las expropiaciones. Nos avala nuestra experiencia, dedicación y el éxito en diferentes procedimientos, en los que siempre hemos conseguido aumentar el justiprecio que le ofrecía la Administración al propietario.

La información que se contiene a continuación se irá actualizando conforme avance la tramitación del procedimiento.

1.- ¿Cuál es el ámbito de actuación del proyecto del Sagrado Corazón en Lugo?

El ámbito se corresponde con el sector de suelo urbanizable S-5.R del PXOM de Lugo (123.766 m²), a lo que hay que añadir los sistemas generales adscritos (25.862 m²), por lo que la superficie total afectada y a expropiar es de 149.628 m².

En la Memoria Justificativa del PIA se indica lo siguiente:

«6. DESCRICIÓN DO ÁMBITO TERRITORIAL AFECTADO

6.1. LOCALIZACIÓN

O Sector 5.R sitúase ó nordés da cidade de Lugo, no barrio do Sagrado Corazón. O ámbito delimítase pola calzada das Gándaras ó oeste, pola Rúa Venancio Senra ó norte e leste, e pola Rúa Serra de Meira ó sur.

Atópase encaixado entre os ríos Rato e Fervedoira, ocupando a ladeira occidental da conca do primeiro, o que lle confire unha topografía suavemente descendente cara ó val do Rato.

A superficie total abrangue arredor de 12 hectáreas e o seu perímetro presenta unha forma irregular.

O contorno inmediato está caracterizado por un entorno urbano consolidado, con presenza de algunhas edificacións residenciais de promoción pública, construídas a mediados do século XX, así como por dotacións públicas tamén consolidadas de carácter educativo e relixioso, como un colexio e unha igrexa.

Ademais, nas súas proximidades sitúanse o Centro de Saúde e o Centro Social do barrio do Sagrado Corazón, o que contribúe a reforzar o carácter dotacional e consolidado do ámbito.

O sector goza dunha situación estratéxica dentro da estrutura urbana de Lugo, ó localizarse nas inmediacións da nova estación intermodal (actualmente en execución) que se converterá nun dos principais nodos de mobilidade da cidade. Esta infraestrutura outorga ó ámbito unha excelente conectividade intermodal, tanto en transporte ferroviario como en transporte por estrada

2.- ¿Cuál es el principal objetivo de la urbanización del barrio del Sagrado Corazón por parte de la Xunta de Galicia?

La construcción de viviendas, mayoritariamente de protección oficial y con un precio final limitado de venta. Están previstas 1.265 viviendas.

3.- ¿A través de qué instrumento urbanístico se está desarrollando la urbanización del barrio del Sagrado Corazón?

A través de un Proyecto de Interés Autonómico (PIA).

4.- ¿Quién lo promueve, la Xunta de Galicia o el Ayuntamiento de Lugo?

La Xunta de Galicia. El organismo responsable es el Instituto Galego de Vivenda e Solo (IGVS).

5.- ¿Qué es un proyecto de interés autonómico (PIA)?

Es un proyecto urbanístico de intervención DIRECTA en la ordenación del territorio de Galicia que tiene por objeto actuaciones que por su incidencia las hagan portadoras de un interés supramunicipal cualificado.

En este caso, el interés viene determinado según la Xunta de Galicia por la necesidad de promover la construcción de viviendas protegidas.

6.- ¿Dónde se regula el Proyecto de Interés Autonómico (PIA)?

En diferente normativa, como la Ley 1/2021, de 8 de enero, de ordenación del territorio de Galicia o la Ley 2/2016, de 10 de febrero, del suelo de Galicia.

Además, la Xunta de Galicia ha impulsado recientes modificaciones legislativas para agilizar la tramitación de estos proyectos, principalmente a través de las Leyes de medidas fiscales y administrativas de 2024 y 2025.

7.- ¿En qué fase procedimental se encuentra el PIA del Sagrado Corazón?

Se aprobó inicialmente según se hizo constar en el Diario Oficial de Galicia de 5 de febrero de 2026. Su exposición pública para consulta y alegaciones duró únicamente 15 días naturales.

En la fase previa ambiental se ha emitido informe sectorial únicamente por parte del Instituto de Estudios del Territorio; si bien antes de la aprobación definitiva del PIA son preceptivos otros informes como los de,

  • AENA
  • Confederación Hidrográfica do Miño-Sil
  • Concello de Lugo

El PIA deberá aprobarse a futuro con carácter definitivo y los afectados podrán impugnar el acuerdo de aprobación definitiva, pudiendo asesorarse en Expropiación Rogada.

8.- ¿Dónde puedo consultar el PIA del Sagrado Corazón?

En el siguiente enlace: PIA Sagrado Corazón.

No obstante, dado el volumen de documentación, ponemos a continuación a su disposición los documentos del proyecto que consideramos más relevantes:

  1. Memoria justificativa, parte 1.
  2. Memoria justificativa, parte 2.
  3. Parcelario catastral.
  4. Normativa urbanística.
  5. Estudio económico.
  6. Memoria de viabilidad económica.
  7. Informe ambiental estratégico.
  8. Planos catastrales y de información:
    1. Ordenación 1.
    2. Ordenación 2.
    3. Plano Catastral 1.
    4. Plano Catastral 2.
  9. Plano de ordenación.
9.- ¿Consta en el PIA alguna estimación del justiprecio e indemnización a los afectados?

Si, aunque no es vinculante porque el justiprecio y las indemnizaciones se calculan y fijan en el proyecto de expropiación, no en el PIA.

En el Estudio Económico del PIA se indica lo siguiente:

«O ámbito do PIA está clasificado como solo urbanizable con uso pormenorizado residencial (en adiante, SUB-RES), polo que se considera que se atopa en situación rural, de acordo co artigo 21.2 do TRLSRU. O solo en situación de rural, de conformidade co artigo 36.1.a do TRLSRU, debe valorarse “mediante a capitalización da renda anual real ou potencial, a que sexa superior, da explotación segundo o seu estado no momento a que se deba entender referida a valoración”.

O valor de expropiación será o resultado de incrementar o valor do solo co premio de afección, establecido nun 5% do valor do solo. Polo tanto, o valor de expropiación do solo final será: 6,46 €/m² x 1,05 = 6,78 €/m²

10.- ¿Existe alguna referencia en el PIA a las construcciones del ámbito?

Simplemente la siguiente, que se contiene en la memoria informativa:

«6.3. USOS, EDIFICACIÓNS E INFRAESTRUTURAS EXISTENTES E DA PROPIEDADE

6.3.1. Edificacións

A identificación e inventario de bens afectados pola expropiación diferenciouse nos seguintes ámbitos:

Ámbito Sector 5.R

Identifícanse dentro deste ámbito catro construcións con distintos usos que se marcan no plano anexo:

    • Unha instalación municipal que alberga o grupo elevador de auga na Calzada de As Gándaras (ref. Catastral: 8042213PH1684S0001IB). Logo das consultas realizadas co servizo responsable do Concello de Lugo, confírmase que esta instalación non se atopa en funcionamento na actualidade nin forma parte do sistema activo de abastecemento municipal. En consecuencia, considérase viable a súa demolición no marco da urbanización do sector, non existindo impedimentos técnicos ou funcionáis para a súa retirada. Identificado na imaxe como (1).
    • Un alpendre situado no centro-leste do ámbito que se prevé expropiar (sen referencia catastral). Identificado na imaxe como (2).
    • Outro alpendre de similares características co anterior (3)
    • Antena radio frecuencia (RF) no centro-leste (4) que se reubicará na nova ordenación.
    • Unha construción anexa a unha vivenda do núcleo de Burozos e unha piscina que se prevé expropiar (5).
    • Unha pista polideportiva ó aire libre xunto o CEIP Sagrado Corazón que se prevé manter e integrar nunha parcela de equipamento (ref. Catastral: 27900A08600067). (6)

Ámbito adscritos Identifícanse tres construcións afectadas:

    • Un conxunto de infraestruturas e construcións (tanque de tormentas) da CHMS que se manteñen (ref. Catastral: 27900A090001990000EP) na Rua Fisterra 84. Identificado como (7)
    • Un grupo de alpendres (ref. Catastral: 27900A090000060000EP) que se prevén expropiar (8)
11.- ¿Se contempla en el PIA algún mecanismo de realojo de las personas que habitan las viviendas del ámbito?

No. Solo se hacen menciones genéricas a la normativa de aplicación en la materia.

12.- ¿Existe algún derecho legal de realojo y retorno para los afectados por la urbanización del ámbito?

Sí, y está regulado en el artículo 19 del Real Decreto Legislativo 7/2015, de 30 de octubre, por el que se aprueba el texto refundido de la Ley de Suelo y Rehabilitación Urbana.

13.- Tras la aprobación del PIA, ¿Cuáles serán los siguientes trámites administrativos?

Una vez se apruebe definitivamente el PIA del Barrio del Sagrado Corazón se iniciará la tramitación y aprobación de los siguientes dos proyectos:

  1. Proyecto de urbanización.
  2. Proyecto de expropiación.

Además, con la aprobación del PIA quedarán sin efecto las determinaciones y la ficha del PXOM actual, por lo que se realizará una modificación puntual del mismo para adecuarlo al PIA.

14.- ¿La aprobación del PIA determina que el suelo y construcciones del ámbito serán inmediatamente expropiados?

No. El PIA es un instrumento de ordenación. Su aprobación definitiva no conlleva automáticamente ninguna expropiación, pero sí que es cierto que tras su aprobación se iniciarán de inmediato los expediente para la aprobación de los proyectos de urbanización y expropiación forzosa.

15.- ¿El procedimiento de expropiación forzosa será objeto de información pública?

Sí, al igual que el PIA, y por el plazo de UN MES.

La información pública se efectuará mediante la inserción de anuncios en el «Diario Oficial de Galicia» y en un periódico de los de mayor circulación de la provincia de A Coruña.

Asimismo, las tasaciones se notificarán individualmente a aquellas personas que aparezcan como titulares de bienes o derechos en el expediente, mediante traslado literal de la correspondiente hoja de aprecio y de la propuesta de fijación de los criterios de valoración, para que puedan formular alegaciones en el plazo de un mes, a contar a partir de la fecha de notificación.

Asimismo, desde Expropiación Rogada daremos cuenta en nuestra página web de este trámite de información pública.

16.- ¿En qué forma valora la legislación estatal los terrenos? ¿Y las construcciones?

Según la legislación estatal, el suelo se valora en función de si el proyecto de expropiación lo considera RURAL o URBANIZADO. Las tasaciones difieren notablemente en función de esta calificación.

La valoración de las edificaciones, construcciones e instalaciones, los sembrados y las plantaciones se tasarán en función de diversas circunstancias, como por ejemplo si se realizaron de forma legal y con licencia, su antigüedad, su conservación o su situación.

17.- ¿Se conocen ya los criterios que seguirá la Xunta de Galicia para expropiar los terrenos y las construcciones?

Del contenido del PIA se concluye que en el proyecto de expropiación se defenderá el carácter rural de los 149.628 m² que serán objeto de expropiación.

18.- ¿En el supuesto de que no esté conforme con la valoración que la Xunta de Galicia otorgue a mi terreno y construcción, podré formular alguna reclamación aparte de las alegaciones?

Si, podrá acudir ante el Jurado de Expropiación de Galicia y, en el supuesto de que no esté conforme con la tasación que realice, podrá impugnarla ante los tribunales de justicia.

19.- ¿Cuenta Expropiación Rogada con técnicos que efectúen tasaciones?

Sí, Expropiación Rogada está formada por un equipo multidisciplinar, especializado en expropiaciones urbanísticas y que cuenta con abogados, tasadores y otros profesionales en la materia.

20.- ¿A quién se considera titular en el proyecto de expropiación?

Salvo prueba en contrario, la Administración expropiante considerará propietario o titular a quien con este carácter conste en registros públicos que produzcan presunción de titularidad, que sólo puede ser destruida judicialmente, o, en su defecto, a quien aparezca con tal carácter en registro fiscales, o, finalmente, al que lo sea pública y notoriamente.

Por ello es importante que verifique que su parcela y construcción están correctamente identificadas en el Catastro y que están inscritas en el Registro de la Propiedad.

21.- Dado que aún no se ha aprobado inicialmente el proyecto de expropiación, ¿Qué me aconsejan realizar en este momento?

Recopilar la documentación de propiedad de su terreno, vivienda, etc. y verificar que la misma está correctamente identificada en el Catastro y que está inscrita en el Registro de la Propiedad. En caso de necesitar ayuda para ello, se la ofrecemos sin compromiso desde Expropiación Rogada.

22.- ¿Existe la posibilidad de que el justiprecio se me abone en especie, a través de aprovechamiento urbanístico, en vez de en metálico?

Sí, existe esa posibilidad, pero queda a criterio y decisión del órgano expropiante, en este caso el IGVS, siendo discrecional del mismo aceptar o no que el justiprecio se le abone al propietario con edificabilidad en el ámbito.

Artículos relacionados